احادیث و سخنان

اربعینی از کلمات قصار امام عسکری

۱- الاشراک فی الناس اخفی من دبیب النمل علی المسح الاسود فی الیله المظلمه [۴۶۷] . شرک در میان مردم خفیفتر است از حرکت آرام موریانه بر سطح سیاه، در شب تاریک و ظلمانی. ۲- اقل الناس راحه الحقود [۴۶۸] . کمترین راحتی و آسایش، از آن شخص کینهتوز است. ۳- اورع الناس من وقف عند الشبهه، اعبدالناس من اقام علی الفرائض، ازهد الناس من ترک الحرام، اشد الناس اجتهادا من ترک الذنوب [۴۶۹] . پرهیزگارترین انسانها کسی است که به هنگام شبهه دست از عمل بکشد، عابدترین مردم کسی است که واجبات را به پا دارد، زاهدترین انسانها کسی است که حرام را ترک کند، کوشاترین مردم کسی است که گناهان را ترک کند. ۴- ان الله یخص اولیائنا اذا تکاثرت ذنوبهم بالفقر، و قد یعفوا عن کثیر منهم [۴۷۰] . [ صفحه ۲۸۸] بدرستی که خداوند دوستان خویش را دچار فقر میکند وقتی که گناهانشان زیاد گردد و از بسیاری از آنها میگذرد. ۵- اضعف الاعداء کیدا من اظهر عداوته [۴۷۱] . ضعیفترین دشمنان از حیث مکر و زیان، دشمنی است که دشمنی خویش را آشکار میکند. ۶- الجهل خصم، و الحلم حکم، و لم یعرف راحه القلب من لم یجرعه الحلم غصص الغیظ [۴۷۲] . نادانی دشمن است و بردباری حکمت و فرزانگی است؛ و راحتی قلب و آرامش خاطر را به دست نمیآورد کسی که نتواند شعلههای خشم خویش را با بردباری فرونشاند. ۷- السهر الذ للمنام، و الجوع ازید فی طیب الطعام [۴۷۳] . شبزندهداری خواب را شیرینتر، و گرسنگی غذا را گواراتر میکند. ۸- ان الوصول الی الله عزوجل سفر لایدرک الا بامتطاء اللیل [۴۷۴] . محققا رسیدن به خدای عزوجل سفری است که بدان دست نمیتوان یافت مگر با شبزندهداری. ۹- ان لکلام الله فضلا علی الکلام کفضل الله علی خلقه، و لکلامنا فضل علی کلام الناس [۴۷۵] . براستی کلام خداوند برتر از کلام خلق است همان گونه که خداوند برتر از مخلوقات است، و برای کلام ما فضیلت و برتری است بر کلام خلق. ۱۰- التواضع نعمه لایحسد علیها [۴۷۶] . فروتنی نعمتی است که حسد کسی را به دنبال ندارد. ۱۱- جعلت الخبائث فی بیت و جعل مفتاحه الکذب [۴۷۷] . همهی خباثت در منزلی نهاده شده که دروغ کلید آن منزل است. یعنی اکثر زشتیها از راه دروغ صورت میپذیرد و دروغ ریشهی همهی منکرات است. ۱۲- جراه الولد علی والده فی صغره تدعو الی العقوق فی کبره [۴۷۸] . [ صفحه ۲۸۹] گستاخی فرزند بر پدرش در کودکی، به نفرین و عاق شدنش در بزرگی منجر میشود. ۱۳- حب الابرار للابرار ثواب للابرار، و حب الفجار للابرار فضیله للابرار، و بغض الفجار للابرار زین للابرار، و بغض الابرار للفجار خزی علی الفجار [۴۷۹] . دوستی نیکان با نیکان ثواب و پاداش است برای نیکان، و دوستی گناهکاران با نیکان فضیلت است برای نیکان، و خشم و کینهی فاسقان و گناهکاران نسبت به نیکان و صالحان زینت است برای نیکوکاران، و کینه و نفرت نیکان نسبت به فاسقان خواری و حقارت است برای فاسقان. ۱۴- حسن الصوره جمال ظاهر، و حسن العقل جمال باطن [۴۸۰] . نیکویی رخسار زیبایی ظاهری است و نیکویی عقل و خرد زیبایی باطنی است. ۱۵- خصلتان لیس فوقهما شیء: ایمان بالله و نفع الاخوان [۴۸۱] . دو خصلت است که برتر از آن چیزی نیست: ایمان به خدا، و سود رساندن به برادران دینی. ۱۶- خیر اخوانک من نسی ذنبک الیه و ذکر احسانک الیه [۴۸۲] . بهترین برادران تو کسی است که بدیهایت به او را فراموش میکند و نیکیهایت را همواره به یاد دارد. ۱۷- الغضب مفتاح کل شر [۴۸۳] . خشم و غضب کلید هر نوع بدی و شر است. ۱۸- الفقر معنا خیر من الغنی مع عدونا [۴۸۴] . فقر با ما و در کنار ما، اهل بیت، بهتر است از توانگری در کنار دشمن. ۱۹- کفاک ادبا تجنبک ما تکره من غیرک [۴۸۵] . از حیث ادب همین تو را بس که آنچه از دیگران نمیپسندی خودت انجام ندهی. ۲۰- قلب الاحمق فی فمه و فم الحکیم فی قلبه [۴۸۶] . [ صفحه ۲۹۰] قلب احمق در دهان اوست و دهان حکیم در قلب او است. یعنی احمق بدون تفکر سخن میگوید، ولکن حکیم اول میاندیشد و سپس سخن میگوید. ۲۱- لیس من الادب اظهار الفرح عند المحزون [۴۸۷] . شادی نمودن نزد شخص محزون و غمگین از ادب نیست. ۲۲- لاتکرم الرجل بما یشق علیه [۴۸۸] . گرامی ندار کسی را به آنچه بر او سخت و ناگوار است. ۲۳- لاتمار فیذهب بهائک، و لاتمازح فیجترا علیک [۴۸۹] . جدال مکن که هیبت و وقار تو از بین میرود و شوخی نکن که بر تو جرئت میورزند. ۲۴- من رضی بدون الشرف من المجلس لم یزل الله و ملائکته یصلون علیه حتی یقوم [۴۹۰] . کسی که به جاهای معمولی مجلس خشنود باشد خداوند و ملایکه همواره بر او درود میفرستند تا وقتی که از آنجا برخیزد. ۲۵- من التواضع السلام علی کل من تمر به و الجلوس دون شرف المجلس [۴۹۱] . سلام کردن بر هر رهگذری و نشستن در جاهای معمولی مجلس، از آداب تواضع است. ۲۶- من الجهل الضحک من غیر عجب [۴۹۲] . خنده بدون تعجب از نادانی است. ۲۷- المومن برکه علی المومن و حجه علی الکافر [۴۹۳] . مومن خیر و برکت برای مومن، و حجت و برهان بر کافر است. ۲۸- من وعظ اخاه سرا فقد زانه. و من وعظه علانیه فقد شانه [۴۹۴] . کسی که برادرش را پنهانی پند دهد او را زینت داده است و کسی که آشکارا نصیحتش کند، او را خوار ساخته است. [ صفحه ۲۹۱] ۲۹- ما ترک الحق عزیز الا ذل و لا اخذ به ذلیل الا عز [۴۹۵] . هیچ انسان با عزتی حق را ترک نکرد مگر آنکه خوار و ذلیل شد، و هیچ ذلیلی به حق پایبند نشد مگر آنکه عزت یافت. ۳۰- من انس بالله استوحش من الناس [۴۹۶] . کسی که به خدا دل ببندد از مردم دل میکند. ۳۱- من مدح غیر المستحق فقد قام مقام المتهم [۴۹۷] . کسی که شخص ناشایسته را مدح و ستایش کند خود را متهم کرده است. ۳۲- من کان الورع سجیته و الافضال حلیته انتصر من اعدائه بحسن الثناء علیه و تحصن بالذکر الجمیل من وصول نقص الیه [۴۹۸] . کسی که پرهیزکاری خصلتش، و نیکی کردن زیور و زینتش باشد، با ستایشی که از او میشود بر دشمنانش پیروز میگردد و با نام نیک خودش، خود را از رسیدن هر نقصی حفظ میکند. ۳۳- من لم یتق وجوه الناس لم یتق الله [۴۹۹] . کسی که از مردم پروا ندارد از خدا نیز نمیهراسد. ۳۴- نائل الکریم یحببک الیه و یقربک منه و نائل اللئیم یباعدک منه و یبغضک الیه [۵۰۰] . نیکی در حق کریمان، تو را نزد آنها محبوب و مقرب میگرداند و نیکی در حق لئیمان تو را نزد آنها خوار و آنها را نسبت به تو کینهتوز میگرداند. ۳۵- لایعرف النعمه الا الشاکر، و لایشکر النعمه الا العارف [۵۰۱] . قدر نعمت را نمیشناسند مگر انسان سپاسگزار و شکر نعمت به جا نمیآورد مگر عارف. ۳۶- اللحاق بمن ترجو خیر من المقام مع من لاتامن شره [۵۰۲] . پیوستن به کسی که به او امیدوار هستی بهتر از بودن با کسی است که از شر او ایمن نیستی. [ صفحه ۲۹۲] ۳۷- احذر کل ذکی ساکن الطرف [۵۰۳] . بپرهیز از هر انسان هوشیار آرام و افتاده. ۳۸- اذا نشطت القلوب فاودعوها، و اذا نفرت فودعوها [۵۰۴] . وقتی که دلها شاداب و بانشاط هستند علم را در آن جای دهید، و هنگامی که روی گردان میشوند آنها را واگذارید. ۳۹- بئس العبد یکون ذاوجهین و ذالسانین، یطری اخاه شاهدا و یاکله غائبا، ان اعطی حسده و ان ابتلی خانه [۵۰۵] . بدترین بنده، کسی است که دو چهره و دو زبان داشته باشد؛ در حضور برادرش از او تمجید کند و او را گرامی دارد و در غیابش از او غیبت کند؛ اگر به برادرش نعمتی عطا گردد نسبت به او حسد ورزد و اگر گرفتار شود نسبت به او خیانت کند. ۴۰- بسم الله الرحمن الرحیم اقرب الی اسم الله الاعظم من سواد العین الی بیاضها [۵۰۶] . بسم الله الرحمن الرحیم نزدیکتر است به اسم اعظم خداوند از سیاهی چشم به سفیدی آن.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *