احادیث و سخنان

پند ارزشمند امام عسکری

امام – علیهالسلام – با این پند ارزشمند و حکمت استوار، یکی از اصحاب خود را به رویارویی زندگی و مشکلات آن روانه کرد: «تا آنجا که میتوانی و تحمل داری از درخواست خودداری کن که در هر روز، روزی و خیری تازه است. اصرار و پافشاری در مطالب، سنگینی و وقار آدمی را زایل میکند مگر آنکه دری برایت گشوده شود که شایستهی ورود باشد. چقدر زود باشد که دست دردمند را بگیرند و رنج او را برطرف کنند! چه بسا که تغییرات و فراز و نشیب، گونهای از تادیبات الهی باشد (و خداوند بدان وسیله بنده را تنبیه کند). بهرهها مراتب و اوقاتی دارند پس برای به دست آوردن نتیجه قبل از زمان آن مشتاب که به موقع بهرهی خود را مییابی و آنچه در اختیارت نیست در زمان شایسته به دستت خواهد آمد. در کارهایت به دانایی و خیرخواهی خداوند اعتماد داشته باش و برای برآوردن خواستههایت در آغاز کار شتاب مکن که دلت تنگ میشود و نومیدی بر تو چیره میگردد. بدان که شرم و حیا را حدی است که اگر از آن بگذرد ضعف و ناتوانی خواهد بود و بخشش را اندازهای است که بیش از آن اسراف و باد دستی است. اقتصاد و میانهروی نیز حدی دارد که اگر از آن تجاوز کنی بخل و خست نامیده میشود و دلیری اندازهای دارد که بیش از آن تهور و بیباکی است…» [۱۳۳] . چقدر این سخنان جاوید، استوار و خردمندانه است! همهی آنچه را که انسان برای آراستگی و کمال نیاز دارد در این جملات به دقت بیان شده است از [ صفحه ۱۰۰] جمله دستورات اخلاقی امام موارد زیر را میتوان نام برد: ۱- خویشتن داری و تحمل سختی و خودداری از درخواست از دیگران: زیرا موجب خفت و حقارت آدمی میشود. ۲- پافشاری نکردن و عدم اصرار برای درخواستن چیزی؛ زیرا از وقار و سنگینی آدم میکاهد. ۳- آرامش و تانی در کارها و شتاب نورزیدن؛ زیرا چه بسا عجله باعث پیامدهای ناگوار برای آدم میشود، پس چه بهتر که با طمانینه و توکل به خداوند کارساز، امور خود را دنبال کنیم. ۴- رعایت حد و مقدار شرم و آزرم؛ زیرا تجاوز از مقدار معمول و گذر از حد میانه، دیگر حیا نیست بلکه ضعف و زبونی آدم را میرساند. ۵- بخشش و عطا میزانی دارد و همان را باید رعایت کرد بیش از آن اسراف و ولخرجی است. ۶- میانه روی در زندگی اقتصادی انسان حدی دارد و اگر کسی از آن تجاوز کند و بر خود و خانوادهاش سخت بگیرد، خست و بخل و خشک دستی کرده است. ۷- دلیری، نیز حدی دارد و بیش از آن تهور و بیباکی است که از صفات مذموم و نکوهیده است.
برگرفته از کتاب زندگانی امام حسن عسکری علیهالسلام نوشته آقای باقر شریف قرشی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *