القاب و کنیه ها

کُنیه و القاب امام حسن عسکری علیه السلام

کُنیه و القاب امام حسن عسکری علیه السلام
مقدّمه
– کُنیه و القاب – ریشه کهن و تاریخی نزد اعراب قبل از اسلام دارد.
همین موضوع بعد از اسلام نیز در بین مسلمانان استمرار داشته و دارد و به مناسبت های مختلف برای افراد کنیه یا لقب هایی انتخاب می کردند. انتخاب این کنیه ها و القاب، گاهی به مناسبت شُهرت شخص در قبیله خود بوده است، مثل – شیخ الطّائفه -؛ یعنی بزرگ قبیله و یا به سبب زیبایی فرد، شغل، زادگاه، انتساب به قوم و خاندانی، واقعه تاریخی و گاهی نیز انتخاب لقب، برای تحقیر و اهانت به آنهاست. اما در مورد – کُنیه – باید گفت اصل آن از – کنایه – است و کنایه این است که کلمه ای گفته شود و از آن چیز دیگری اراده شود و غالباً انتخاب کنیه به سبب ارتباط پدری، مادری، پسری و دختری است که در این راستا، از واژگان: ابو، امّ، ابن و بنت استفاده می شود.

کنیه های امام حسن عسکری علیه السلام
ابن الرّضا؛ امام حسن عسکری علیه السلام ، پدر و جدّش به ابن الرضا مشهور بودند.
/پاورقی ۱- اعلام الوری، ج ۲، ص ۱۳۱، مؤسّسه آل البیت؛ مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱٫/
ابوالخلف نیز کنیه امام حسن عسکری علیه السلام است.
/پاورقی ۲- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱٫/
ابوعبداللّه؛ کنیه سه امام است: امام حسین، امام صادق و امام حسن عسکری علیهم السلام .
/پاورقی ۳- جامع المقال، ص ۱۸۴٫/
ابومحمّد؛
/پاورقی ۴- کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۷۱؛ مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱؛ بحار الانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۶٫/
ابومحمّد الحسن الخالص؛
/پاورقی ۵- رشفه الصّادی، حضرمی، ص ۲۸۳٫/
ابومحمّدالعسکری؛
/پاورقی ۶- تاریخ بغداد، ج ۷، ص ۳۶۶٫/
ابوالحسن از دیگر کنیه های امام عسکری علیه السلام است.
/پاورقی ۷- دلائل الامامه، ص ۴۲۴٫/

القاب امام علیه السلام
اَلاَخیر،
/پاورقی ۸- جامع المقال، ص ۱۸۵؛ زاد المجتهدین، (مقدمه)./
التّقی،
/پاورقی ۹- تاریخ اهل البیت علیه السلام، ص ۱۳۱٫/
الحسن الخالص،
/پاورقی ۱۰- کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۷۱٫/
الحسن العسکری،
/پاورقی ۱۱- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱، (چاپ بیروت، ج ۴، ص ۴۵۵)./
الخالص،
/پاورقی ۱۲- کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۷۱؛ بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۶؛ فوائد تنقیح المقال، ج ۱، ص ۱۸۹٫/
الرّفیق،
/پاورقی ۱۳- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱؛ بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۶٫/
الزّکی،
/پاورقی ۱۴- همان؛ جامع المقال، ص ۱۸۵؛ مجمع الرجال، ج ۷، ص ۱۹۴٫/
السّراج،
/پاورقی ۱۵- اعلام الوری، ص ۳۴۹؛ مناقب آل ابی طالب، ج ، ص ۴۲۱؛ تنقیح المقال، ج ۱، ص ۸۸، چاپ سنگی./
السّراج المضی ء،
/پاورقی ۱۶- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱٫/
الشّافی،
/پاورقی ۱۷- همان؛ بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۶٫/
صاحب العسکر الآخر،
/پاورقی ۱۸- بحارالانوار، ج۸۴، ص ۲۷، ح ۲۱؛ فلاح السّائل، ص ۱۸۳٫/
صاحب العسکر،
/پاورقی ۱۹- جامع المقال، ص ۱۸۵؛ مجمع الرّجال، ج ۷، ص ۱۹۴؛ الاحتجاج، ص ۲۷۵؛ اصول کافی، ج ۷، ص ۵۹٫/
الصّامت،
/پاورقی ۲۰- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱٫/
الطّیب،
/پاورقی ۲۱- التوحید، ص ۱۰۱، ح ۱۱٫/
العالم.
/پاورقی ۲۲- اعلام الوری، ص ۳۳۹؛ کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۶۳؛ مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۰۱؛ دلائل الامامه، ص ۲۱۷٫/
لازم به یاد آوری است که: محقّق خوانساری در کتاب – فقه الرّضا – گفته است: مراد از العالم و الفقیه در لسان ادلّه، یکی از عسکریین علیهما السلام است.
/پاورقی ۲۳- فقه الرّضا، ص ۱۷٫/
العسکری،
/پاورقی ۲۴- اعلام الوری،ص۳۴۹؛ مناقب آل ابی طالب،ج۴،ص۴۲۱؛ الدروس، ج ۲، ص ۱۵؛ کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۷۳٫/
العلوی،
/پاورقی ۲۵- جمال الاسبوع، ص ۴۰٫/
الفتّاح،
/پاورقی ۲۶- کشف الغمه، ج ۳، ص ۲۳۰٫/
الفقیه،
/پاورقی ۲۷- جامع المقال، ص ۱۸۵٫/
الماضی،
/پاورقی ۲۸- جامع المقال، ص ۱۸۵٫/
المتوکّل،
/پاورقی ۲۹- کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۳۰٫/
المرتضی،
/پاورقی ۳۰- همان و ص ۲۴۵٫/
المرضی،
/پاورقی ۳۱- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱؛ بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۷٫/
المؤدّی،
/پاورقی ۳۲- جمال الاسبوع، ص ۴۰٫/
المضی ء،
/پاورقی ۳۳- مناقب آل ابی طالب، ج ۴، ص ۴۲۱ و ۳۷۹؛ بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۳۶٫/
النّاصح،
/پاورقی ۳۴- کشف الغمّه،ج۳،ص۲۳۰؛ تاریخ اربلی،ج۳،ص۲۴۵٫/
النّقی،
/پاورقی ۳۵- تاریخ اهل البیت علیه السلام، ص ۱۳۲؛ الدروس، ج ۲، ص ۱۵؛ کشف الغمّه، ج ۳، ص ۲۳۰٫/
الهادی،
/پاورقی ۳۶- اعلام الوری، ص ۳۴۹؛ مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص ۴۲۱؛ الدروس، ج ۲، ص ۱۵٫/
ولی المؤمنین،
/پاورقی ۳۷- الدروس، ج ۲، ص ۱۴٫/
التّقیان،
/پاورقی ۳۸ـ جامع المقال، ص ۱۸۵؛ مجمع الرّجال، ج۷٫/
النّقیان۳۹،
/پاورقی ۳۹- جامع المقال، ص ۱۸۵؛ مجمع الرّجال، ج۷٫/
العسکریان،
/پاورقی ۴۰- جامع المقال، ص ۱۸۵؛ مجمع الرّجال، ج۷٫/
السّبطان.

پدید آورنده: سید عباس رفیعی علوی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *